آموزش اهمبندی ساب تککویل و دوکویل؛ اتصال سری و موازی با تصویر
اهمبندی ساب ووفر یکی از مهمترین بخشهای نصب سیستم صوتی خودروه. ممکنه ساب و آمپلیفایر هر دو قدرت مناسبی داشته باشن، اما اگر کویلها اشتباه به هم متصل بشن، آمپلیفایر با بار نامناسب روبهرو میشه.
نتیجه این اشتباه میتونه داغ شدن آمپلیفایر، رفتن دستگاه روی حالت Protect، قطع و وصل شدن صدا، کلیپ شدید یا حتی آسیب دیدن تجهیزات باشه.
برای اهمبندی صحیح باید چهار مورد رو بدونید:
- ساب تککویله یا دوکویل؟
- امپدانس هر کویل چند اهمه؟
- چند ساب قراره به آمپلیفایر متصل بشه؟
- آمپلیفایر در چه اهمی پایدار یا Stable است؟
در این مقاله تمام حالتهای پرکاربرد رو با فرمول، جدول و محل قرارگیری تصویر بررسی میکنیم.
هشدار مهم: قبل از هر نوع سیمکشی، حداقل امپدانس مجاز آمپلیفایر رو از دفترچه یا مشخصات رسمی اون بررسی کنید. برای مثال شرکتهای Kicker و Deaf Bonce نیز تأکید میکنند که نباید بار نهایی پایینتر از مقدار اعلامشده توسط سازنده به آمپلیفایر متصل بشه.
پاسخ سریع؛ ساب D1، D2 و D4 روی چند اهم بسته میشود؟
جدول زیر مربوط به یک ساب دوکویل است:
| نوع ساب دوکویل | اتصال موازی کویلها | اتصال سری کویلها |
|---|---|---|
| D1 یا ۱+۱ اهم | ۰٫۵ اهم | ۲ اهم |
| D2 یا ۲+۲ اهم | ۱ اهم | ۴ اهم |
| D4 یا ۴+۴ اهم | ۲ اهم | ۸ اهم |
برای مثال، یک ساب D2 دارای دو کویل ۲ اهمه. اگر دو کویل اون موازی بشن، بار نهایی یک اهم خواهد بود. اگر همون دو کویل سری بشن، بار نهایی چهار اهم میشه.
این مقادیر در راهنماهای رسمی Kicker و Deaf Bonce نیز برای سابهای دوکویل تأیید شدهاند.
اهم یا امپدانس ساب ووفر چیست؟
امپدانس که با واحد اهم و علامت Ω نمایش داده میشه، میزان باریه که بلندگو یا ساب ووفر در برابر خروجی آمپلیفایر ایجاد میکنه.
در سیستم صوتی خودرو معمولاً با بارهای زیر روبهرو میشیم:
- نیم اهم
- یک اهم
- دو اهم
- چهار اهم
- هشت اهم
هرچه امپدانس نهایی پایینتر باشه، آمپلیفایر معمولاً باید جریان بیشتری تأمین کنه. به همین دلیل پایین آوردن اهم همیشه به معنی بهتر شدن سیستم نیست.
برای نمونه، یک آمپلیفایر ممکنه مشخصات زیر رو داشته باشه:
| امپدانس بار | توان خروجی |
|---|---|
| ۴ اهم | ۵۰۰ وات RMS |
| ۲ اهم | ۸۰۰ وات RMS |
| ۱ اهم | ۱۲۰۰ وات RMS |
این اعداد فقط یک نمونهاند، اما رفتار مشابهی در بسیاری از آمپلیفایرهای مونو دیده میشه؛ مثلاً Rockford Fosgate برای یکی از مدلهای رسمی خودش توانهای متفاوتی رو در ۴، ۲ و ۱ اهم اعلام کرده است.
با پایین آمدن اهم ممکنه توان بیشتری دریافت کنید، اما فشار حرارتی و جریان موردنیاز آمپلیفایر هم افزایش پیدا میکنه. اگر آمپلیفایر فقط تا یک اهم پایدار باشه، اتصال بار نیم اهم به اون غیراصولیه؛ حتی اگر دستگاه برای مدتی صدا تولید کنه.
تفاوت مقاومت و امپدانس چیست؟
در صحبت روزمره نصابها معمولاً از عبارت «اهم ساب» یا «مقاومت ساب» استفاده میکنند. اصطلاح دقیقتر برای بلندگو و ساب ووفر، امپدانس است.
عددی مثل ۲ یا ۴ اهم که روی محصول نوشته میشه، امپدانس اسمی یا Nominal Impedance محسوب میشه. اگر کویل رو با مولتیمتر اندازه بگیرید، ممکنه عددی پایینتر از مقدار اسمی ببینید.
برای مثال، یک کویل اسمی ۴ اهم ممکنه روی مولتیمتر عددی حدود ۳ تا ۴ اهم نشون بده. بنابراین مشاهده عددی کمی پایینتر، لزوماً نشانه خراب بودن ساب نیست.
در این مقاله برای سادهتر شدن متن از اصطلاح رایج «اهمبندی» استفاده میکنیم.
ساب تککویل چیست؟
ساب تککویل یا SVC فقط یک سیمپیچ صدا داره و معمولاً دارای دو ترمیناله:
- یک ترمینال مثبت
- یک ترمینال منفی
اگر روی ساب تککویل عبارت 4Ω نوشته شده باشه، اتصال مستقیم یک عدد از اون به آمپلیفایر، بار اسمی ۴ اهم ایجاد میکنه.
ساب تککویل بهتنهایی امکان تغییر اهم از طریق اتصال داخلی نداره، چون فقط یک کویل داره. تغییر بار زمانی اتفاق میفته که دو یا چند ساب تککویل رو بهصورت سری یا موازی به هم وصل کنیم.
نمونههای رایج ساب تککویل
- SVC 2Ω: ساب تککویل ۲ اهم
- SVC 4Ω: ساب تککویل ۴ اهم
- SVC 8Ω: ساب تککویل ۸ اهم
راهنمای رسمی JL Audio نیز سیمکشی یک یا چند ساب تککویل رو بهصورت سری و موازی جداگانه توضیح داده است.
ساب دوکویل چیست؟
ساب دوکویل یا DVC دارای دو سیمپیچ صدا روی یک مجموعه محرکه است. این ساب معمولاً چهار ترمینال داره:
- مثبت کویل اول
- منفی کویل اول
- مثبت کویل دوم
- منفی کویل دوم
مزیت اصلی ساب دوکویل اینه که نصاب میتونه دو کویل رو سری یا موازی کنه و بار نهایی متفاوتی به دست بیاره.
مثلاً یک ساب D2 یعنی:
- کویل اول: ۲ اهم
- کویل دوم: ۲ اهم
این ساب میتونه به دو حالت رایج بسته بشه:
- سری: ۴ اهم
- موازی: ۱ اهم
ساب دوکویل الزاماً از ساب تککویل قویتر نیست. تعداد کویل بیشتر، بیشتر به انعطاف سیمکشی مربوطه و قدرت واقعی باید از روی توان RMS، ساختار ساب و مشخصات سازنده بررسی بشه.
نکته مهم اینه که در استفاده معمول، هر دو کویل باید بهدرستی متصل بشن. دفترچههای رسمی Kicker و Deaf Bonce نیز تأکید میکنند که هر دو کویل ساب DVC باید در مدار قرار بگیرند.
اتصال سری چیست؟
در اتصال سری، کویلها یا سابها پشت سر هم در یک مسیر قرار میگیرن. در این حالت، امپدانسها با هم جمع میشن.
فرمول اتصال سری
امپدانس نهایی = اهم اول + اهم دوم + اهم سوم + ...مثال:
۲ اهم + ۲ اهم = ۴ اهمیا:
۴ اهم + ۴ اهم = ۸ اهمدر راهنمای فنی Kicker نیز برای اتصال سری، مقاومت یا امپدانس تمام کویلها با هم جمع میشه.
روش سری کردن دو کویل
برای سری کردن دو کویل یک ساب:
- مثبت آمپلیفایر رو به مثبت کویل اول متصل کنید.
- منفی کویل اول رو به مثبت کویل دوم وصل کنید.
- منفی کویل دوم رو به منفی آمپلیفایر متصل کنید.
نمای ساده اتصال:
مثبت آمپلیفایر
│
▼
مثبت کویل اول
منفی کویل اول ─── مثبت کویل دوم
│
▼
منفی کویل دوم
│
▼
منفی آمپلیفایراتصال سری چه زمانی استفاده میشود؟
اتصال سری زمانی کاربردیه که:
- میخواید بار نهایی بالاتر بره.
- آمپلیفایر تحمل اهم خیلی پایین رو نداره.
- ساب D2 دارید ولی آمپلیفایر در ۴ اهم استفاده میشه.
- ساب D4 دارید و به بار ۸ اهم نیاز دارید.
- چند ساب دارید و ترکیب نهایی باید با آمپلیفایر هماهنگ بشه.
اتصال موازی چیست؟
در اتصال موازی، تمام ترمینالهای مثبت به یکدیگر و تمام ترمینالهای منفی هم به یکدیگر وصل میشن.
این اتصال باعث کاهش امپدانس نهایی میشه.
فرمول عمومی اتصال موازی
1 ÷ امپدانس نهایی =
1 ÷ اهم اول + 1 ÷ اهم دوم + 1 ÷ اهم سوم + ...برای دو بار مساوی میتونیم از فرمول سادهتر استفاده کنیم:
امپدانس نهایی = اهم یک کویل ÷ تعداد کویلهای مساویمثال برای دو کویل ۲ اهم:
۲ ÷ ۲ = ۱ اهممثال برای دو کویل ۴ اهم:
۴ ÷ ۲ = ۲ اهمروش موازی کردن دو کویل
برای موازی کردن دو کویل:
- مثبت کویل اول و مثبت کویل دوم رو به هم وصل کنید.
- این اتصال مشترک رو به مثبت آمپلیفایر ببرید.
- منفی کویل اول و منفی کویل دوم رو به هم وصل کنید.
- اتصال منفی مشترک رو به منفی آمپلیفایر ببرید.
نمای ساده اتصال:
مثبت آمپلیفایر
│
├──── مثبت کویل اول
└──── مثبت کویل دوم
منفی آمپلیفایر
│
├──── منفی کویل اول
└──── منفی کویل دومراهنماهای رسمی Kicker، JL Audio و Deaf Bonce همین اصل رو برای موازی کردن کویلهای ساب DVC به کار میبرند.
اتصال موازی چه زمانی استفاده میشود؟
این اتصال زمانی کاربردیه که:
- میخواید امپدانس نهایی پایینتر بیاد.
- آمپلیفایر در اهم پایین پایدار و توانمند باشه.
- ساب D2 دارید و میخواید روی یک اهم بسته بشه.
- ساب D4 دارید و میخواید روی دو اهم بسته بشه.
- چند ساب دارید و بار نهایی موردنظر رو با اتصال ترکیبی میسازید.
اهمبندی یک ساب دوکویل D1
ساب D1 دارای دو کویل یک اهمه.
اتصال موازی ساب D1
۱ اهم موازی با ۱ اهم = ۰٫۵ اهماین حالت فقط برای آمپلیفایری مناسبه که سازنده صراحتاً پایداری نیم اهم اون رو اعلام کرده باشه.
بسیاری از آمپلیفایرهای معمولی یک اهم استیبل، برای بار نیم اهم طراحی نشدهاند.
اتصال سری ساب D1
۱ اهم + ۱ اهم = ۲ اهماین حالت برای آمپلیفایری که در دو اهم توان مناسب ارائه میده، انتخاب امنتر و رایجتریه.
| نحوه اتصال یک ساب D1 | اهم نهایی |
|---|---|
| موازی | ۰٫۵ اهم |
| سری | ۲ اهم |
اهمبندی یک ساب دوکویل D2
ساب D2 دارای دو کویل ۲ اهمه و یکی از مدلهای پرکاربرد در سیستم صوتی خودرو محسوب میشه.
اتصال موازی ساب D2
۲ اهم موازی با ۲ اهم = ۱ اهماین حالت برای آمپلیفایر مونو یک اهم استیبل بسیار رایجه.
اتصال سری ساب D2
۲ اهم + ۲ اهم = ۴ اهماین حالت زمانی استفاده میشه که آمپلیفایر در ۴ اهم کار میکنه یا نیاز دارید فشار کمتری به آمپلیفایر وارد بشه.
| نحوه اتصال یک ساب D2 | اهم نهایی |
|---|---|
| موازی | ۱ اهم |
| سری | ۴ اهم |
شرکتهای Kicker و Deaf Bonce نیز برای ساب دوکویل ۲ اهم، بار یک اهم در حالت موازی و چهار اهم در حالت سری رو اعلام میکنند.
اهمبندی یک ساب دوکویل D4
ساب D4 دارای دو کویل ۴ اهمه.
اتصال موازی ساب D4
۴ اهم موازی با ۴ اهم = ۲ اهماین ترکیب برای آمپلیفایری که در دو اهم مونو توان مناسب ارائه میده کاربردیه.
اتصال سری ساب D4
۴ اهم + ۴ اهم = ۸ اهمدر این حالت بار نهایی بالا میره و آمپلیفایر معمولاً توان کمتری ارائه میده.
| نحوه اتصال یک ساب D4 | اهم نهایی |
|---|---|
| موازی | ۲ اهم |
| سری | ۸ اهم |
این دو حالت در راهنماهای رسمی Kicker نیز برای ووفر دوکویل ۴ اهم ذکر شدهاند.
اهمبندی دو ساب تککویل
وقتی دو ساب تککویل دارید، خود هر ساب فقط یک امپدانس داره؛ اما میتونید دو ساب رو نسبت به هم سری یا موازی کنید.
دو ساب تککویل ۴ اهم بهصورت موازی
مثلاً دو ساب SVC 4Ω:
۴ اهم موازی با ۴ اهم = ۲ اهمنحوه اتصال:
- مثبت هر دو ساب به مثبت آمپلیفایر
- منفی هر دو ساب به منفی آمپلیفایر
دو ساب تککویل ۴ اهم بهصورت سری
۴ اهم + ۴ اهم = ۸ اهمنحوه اتصال:
- مثبت آمپلیفایر به مثبت ساب اول
- منفی ساب اول به مثبت ساب دوم
- منفی ساب دوم به منفی آمپلیفایر
راهنمای رسمی JL Audio نیز برای دو ساب SVC در حالت موازی، اتصال مثبتها به مثبت و منفیها به منفی آمپلیفایر رو نمایش میده.
اهمبندی دو ساب دوکویل D2
در دو ساب D2، در مجموع چهار کویل ۲ اهم داریم. چند روش برای سیمکشی وجود داره، اما دو حالت رایجتر رو بررسی میکنیم.
حالت اول: تمام کویلها موازی
چهار کویل ۲ اهم بهصورت موازی:
۲ ÷ ۴ = ۰٫۵ اهمبار نهایی نیم اهمه و فقط باید با آمپلیفایر واقعاً نیم اهم استیبل استفاده بشه.
حالت دوم: کویلهای هر ساب سری، دو ساب موازی
ابتدا کویلهای هر ساب رو سری میکنیم:
۲ + ۲ = ۴ اهم برای هر ساببعد دو ساب ۴ اهم رو موازی میکنیم:
۴ اهم موازی با ۴ اهم = ۲ اهمبار نهایی برابر دو اهم خواهد بود.
حالت سوم: کویلهای هر ساب موازی، دو ساب سری
ابتدا کویلهای هر ساب رو موازی میکنیم:
۲ اهم موازی با ۲ اهم = ۱ اهم برای هر سابسپس دو ساب یک اهم رو سری میکنیم:
۱ + ۱ = ۲ اهمبار نهایی دوباره دو اهم میشه.
| سیمکشی دو ساب D2 | اهم نهایی |
|---|---|
| تمام کویلها موازی | ۰٫۵ اهم |
| کویلهای هر ساب سری، سابها موازی | ۲ اهم |
| کویلهای هر ساب موازی، سابها سری | ۲ اهم |
| تمام کویلها سری | ۸ اهم |
اتصال ترکیبی سری و موازی در راهنمای رسمی JL Audio نیز برای چند ساب دوکویل توضیح داده شده است.
اهمبندی دو ساب دوکویل D4
دو ساب D4 در مجموع چهار کویل ۴ اهم دارند.
تمام کویلها موازی
۴ ÷ ۴ = ۱ اهماین یکی از ترکیبهای رایج برای اتصال دو ساب D4 به آمپلیفایر مونو یک اهم استیبل است.
کویلهای هر ساب سری، دو ساب موازی
ابتدا هر ساب:
۴ + ۴ = ۸ اهمسپس دو ساب ۸ اهم موازی:
۸ اهم موازی با ۸ اهم = ۴ اهمکویلهای هر ساب موازی، دو ساب سری
ابتدا هر ساب:
۴ اهم موازی با ۴ اهم = ۲ اهمسپس دو ساب دو اهم سری:
۲ + ۲ = ۴ اهم| سیمکشی دو ساب D4 | اهم نهایی |
|---|---|
| تمام کویلها موازی | ۱ اهم |
| کویلهای هر ساب سری، سابها موازی | ۴ اهم |
| کویلهای هر ساب موازی، سابها سری | ۴ اهم |
| تمام کویلها سری | ۱۶ اهم |
جدول سریع اهمبندی یک و دو ساب دوکویل
| تعداد و نوع ساب | پایینترین بار رایج | بالاترین بار رایج |
|---|---|---|
| یک ساب D1 | ۰٫۵ اهم | ۲ اهم |
| یک ساب D2 | ۱ اهم | ۴ اهم |
| یک ساب D4 | ۲ اهم | ۸ اهم |
| دو ساب D1 | ۰٫۲۵ اهم | ۴ اهم |
| دو ساب D2 | ۰٫۵ اهم | ۸ اهم |
| دو ساب D4 | ۱ اهم | ۱۶ اهم |
قرار نیست همیشه پایینترین بار قابلدستیابی رو انتخاب کنید. بار مناسب، باریه که هم با توان RMS سابها هماهنگ باشه و هم آمپلیفایر بتونه اون رو بهصورت پایدار تحمل کنه.
چطور اهم نهایی چند ساب را محاسبه کنیم؟
فرمول سری
برای اتصال سری فقط اعداد رو جمع کنید:
R Total = R1 + R2 + R3مثال سه ساب ۴ اهم سری:
۴ + ۴ + ۴ = ۱۲ اهمفرمول موازی بارهای مساوی
اگر همه کویلها یا سابها امپدانس یکسان داشته باشن:
اهم نهایی = اهم هر بار ÷ تعداد بارهامثال چهار کویل ۴ اهم موازی:
۴ ÷ ۴ = ۱ اهمفرمول موازی بارهای نامساوی
اگر امپدانسها متفاوت باشن:
1 / Rt = 1 / R1 + 1 / R2 + 1 / R3مثال اتصال موازی یک بار ۲ اهم و یک بار ۴ اهم:
1 / Rt = 1 / 2 + 1 / 4
1 / Rt = 3 / 4
Rt = 1.33 اهمبااینحال، استفاده همزمان از سابهایی با امپدانس، مدل یا توان متفاوت معمولاً پیشنهاد نمیشه؛ چون تقسیم توان و رفتار مکانیکی سابها میتونه نامتوازن باشه.
آیا میتوان سابهای متفاوت را به یک آمپلیفایر متصل کرد؟
از نظر ریاضی ممکنه بعضی سابهای متفاوت رو به هم وصل کرد، اما در یک سیستم اصولی بهتره سابها تا حد امکان از نظر موارد زیر یکسان باشن:
- مدل
- قطر
- امپدانس
- توان RMS
- حساسیت
- تعداد کویل
- مشخصات باکس
اگر یک ساب ۲ اهم و یک ساب ۴ اهم رو موازی کنید، توان بهطور مساوی بین اونها تقسیم نمیشه. ساب دارای امپدانس پایینتر سهم بیشتری از توان میگیره.
همچنین استفاده از سابهای متفاوت در یک محفظه مشترک ممکنه باعث عملکرد نامنظم و نتیجه صوتی ضعیفتر بشه.
آیا میتوان هر کویل ساب دوکویل را به یک کانال جدا وصل کرد؟
بعضی سابهای دوکویل از نظر طراحی امکان اتصال مستقل هر کویل رو دارند، اما این روش بدون بررسی دقیق آمپلیفایر توصیه نمیشه.
اگر دو کانال سیگنال یا توان یکسانی نداشته باشن، ممکنه دو کویل یک ساب نیروی متفاوتی دریافت کنند. این وضعیت میتونه کنترل حرکتی ساب رو مختل کنه.
برای بیشتر نصبهای معمول، بهتره کویلها سری یا موازی بشن و از یک کانال مونو یا یک خروجی بریجشده سازگار تغذیه شوند.
JL Audio اشاره میکند که یک ساب DVC از نظر اتصال گزینه مستقل هم داره، اما در اجرای واقعی باید سیگنال و توان هر دو کویل کاملاً هماهنگ باشه.
تفاوت اهمبندی و بریج کردن آمپلیفایر
اهمبندی مربوط به نحوه اتصال کویلها و سابهاست. بریج کردن مربوط به ترکیب دو کانال آمپلیفایر برای ایجاد یک خروجی قدرتمندتره.
این دو موضوع به هم مرتبطاند، اما یکی نیستند.
مثلاً ممکنه یک آمپلیفایر دوکانال:
- در حالت استریو روی ۲ اهم پایدار باشه.
- در حالت بریج فقط بار ۴ اهم رو تحمل کنه.
در چنین حالتی اتصال یک ساب D2 به شکل موازی و رسیدن به یک اهم، برای خروجی بریج مناسب نیست.
Kicker در راهنمای سیمکشی خودش یادآوری میکند که بار چهار اهم مونو میتونه از نظر فشار کانالها مشابه دو اهم استریو باشه؛ بنابراین حداقل اهم در حالت بریج باید جداگانه بررسی بشه.
آیا اهم کمتر همیشه صدای بیشتری میدهد؟
نه، اهم کمتر بهتنهایی تضمینکننده صدای بهتر یا بیس قویتر نیست.
نتیجه نهایی به موارد زیادی بستگی داره:
- توان واقعی آمپلیفایر در اهم موردنظر
- کیفیت منبع تغذیه آمپلیفایر
- وضعیت باتری و دینام
- ضخامت کابل برق
- تنظیم Gain
- نوع باکس
- توان RMS ساب
- تهویه آمپلیفایر
- افت ولتاژ سیستم
ممکنه یک آمپلیفایر روی یک اهم توان بیشتری اعلام کنه، اما در صورت کابلکشی ضعیف یا افت ولتاژ، زودتر داغ کنه و وارد Protect بشه.
Rockford Fosgate نیز هشدار میده که اتصال بار پایینتر از حد مجاز آمپلیفایر میتونه باعث افزایش حرارت، فعال شدن محافظ حرارتی و در ادامه آسیب دستگاه بشه.
چطور بفهمیم آمپلیفایر چند اهم استیبل است؟
روی بدنه، دفترچه یا صفحه مشخصات آمپلیفایر دنبال عبارتهایی مثل اینها بگردید:
500W RMS × 1 @ 4Ω
800W RMS × 1 @ 2Ω
1200W RMS × 1 @ 1Ωدر این مثال، آمپلیفایر تا یک اهم پایدار اعلام شده است.
اگر فقط این اعداد نوشته شده باشه:
500W RMS × 1 @ 4Ω
800W RMS × 1 @ 2Ωنباید فرض کنید دستگاه روی یک اهم هم قابلاستفاده است.
عبارتهای پرکاربرد:
1 Ohm Stable: پایدار در یک اهم2 Ohm Stable: پایدار در دو اهم0.5 Ohm Stable: پایدار در نیم اهمMinimum Impedance: حداقل امپدانس مجازBridged Minimum Load: حداقل بار در حالت بریج
اندازهگیری اهم ساب با مولتیمتر
مولتیمتر میتونه برای بررسی سلامت تقریبی کویل و تشخیص ترمینالها مفید باشه.
مراحل اندازهگیری
- ساب رو از آمپلیفایر جدا کنید.
- مولتیمتر رو روی حالت مقاومت یا
Ωقرار بدید. - دو پراب رو به مثبت و منفی یک کویل وصل کنید.
- مقدار نمایشدادهشده رو یادداشت کنید.
- برای کویل دوم همین کار رو تکرار کنید.
نتیجه تقریبی
| امپدانس اسمی کویل | عدد احتمالی روی مولتیمتر |
|---|---|
| ۱ اهم | کمی کمتر یا نزدیک یک اهم |
| ۲ اهم | معمولاً کمتر از ۲ اهم |
| ۴ اهم | معمولاً کمتر از ۴ اهم |
اگر مولتیمتر عدد OL یا مدار باز نشون بده، ممکنه کویل یا اتصال داخلی قطع شده باشه. عدد نزدیک صفر هم میتونه نشانه اتصال کوتاه باشه، هرچند مقاومت سیم پرابها باید در اندازهگیریهای خیلی پایین در نظر گرفته بشه.
اشتباهات رایج در اهمبندی ساب
اتصال بار پایینتر از حد مجاز آمپلیفایر
مثلاً آمپلیفایر یک اهم استیبل رو به بار نیم اهم وصل میکنید. این یکی از شایعترین دلایل داغ شدن و Protect رفتن آمپلیفایره.
وصل نکردن یکی از کویلهای ساب DVC
در نصب معمول، هر دو کویل باید به مدار متصل بشن. استفاده از فقط یک کویل میتونه عملکرد و توان قابلتحمل ساب رو تغییر بده.
اشتباه گرفتن D2 با دو اهم نهایی
عبارت D2 به معنی دو کویل ۲ اهم است، نه اینکه ساب در هر حالتی دو اهم باشه.
یک ساب D2 معمولاً روی یک یا چهار اهم بسته میشه.
اشتباه گرفتن D4 با چهار اهم نهایی
D4 یعنی دو کویل ۴ اهم. بار نهایی رایج اون دو یا هشت اهمه.
اتصال اشتباه مثبت و منفی
اگر یکی از سابها نسبت به بقیه با قطبیت برعکس متصل بشه، ممکنه حرکت مخروطها خلاف جهت هم باشه و بخشی از بیس یکدیگر رو خنثی کنند.
استفاده از سیم خیلی نازک
کابل بین آمپلیفایر و ساب باید متناسب با توان، طول مسیر و جریان خروجی انتخاب بشه. اتصالات هم باید محکم و بدون رشتههای مسی آزاد باشن.
قرار دادن اتصال ضعیف داخل باکس
اتصال شل داخل باکس ممکنه در اثر لرزش قطع و وصل بشه، جرقه بزنه یا مقاومت اضافی ایجاد کنه.
ترکیب سابهای متفاوت
استفاده از دو مدل یا دو امپدانس مختلف، تقسیم توان و عملکرد سیستم رو پیچیده میکنه.
چکلیست قبل از روشن کردن سیستم
قبل از روشن کردن آمپلیفایر این موارد رو بررسی کنید:
- نوع ساب SVC یا DVC مشخص شده.
- امپدانس هر کویل بررسی شده.
- تمام کویلهای ساب DVC در مدار هستند.
- اهم نهایی با فرمول محاسبه شده.
- حداقل اهم آمپلیفایر بررسی شده.
- قطب مثبت و منفی تمام سابها یکسانه.
- هیچ رشته سیم آزادی بین ترمینالها وجود نداره.
- ترمینالهای باکس محکم هستند.
- سیمها تحت فشار یا نزدیک قسمت متحرک ساب نیستند.
- Gain قبل از تست روی مقدار کم قرار گرفته.
- ولوم پخش در اولین تست پایین نگه داشته شده.
- صدای تقتق، بوی سوختگی یا داغی غیرعادی وجود نداره.
انتخاب ساب مناسب براساس آمپلیفایر
بهتره قبل از انتخاب ساب، توان آمپلیفایر رو در اهمهای مختلف بررسی کنید.
نمونه اول: آمپلیفایر یک اهم استیبل
فرض کنید آمپلیفایر در یک اهم توان مناسب ساب شما رو تحویل میده.
انتخابهای رایج:
- یک ساب D2 بهصورت موازی: یک اهم
- دو ساب D4 با تمام کویلها موازی: یک اهم
- دو ساب تککویل ۲ اهم بهصورت موازی: یک اهم
نمونه دوم: آمپلیفایر دو اهم استیبل
انتخابهای رایج:
- یک ساب D4 بهصورت موازی: دو اهم
- دو ساب D2 با اتصال ترکیبی: دو اهم
- دو ساب تککویل ۴ اهم بهصورت موازی: دو اهم
نمونه سوم: آمپلیفایر بریج با حداقل بار چهار اهم
انتخابهای رایج:
- یک ساب D2 بهصورت سری: چهار اهم
- دو ساب تککویل ۲ اهم بهصورت سری: چهار اهم
- دو ساب D4 با اتصال ترکیبی و بار نهایی چهار اهم
انتخاب نهایی فقط براساس اهم نیست. مجموع توان RMS سابها باید با توان واقعی آمپلیفایر در همون اهم هم هماهنگ باشه. JL Audio نیز توان آمپلیفایر رو براساس توان پیوسته یا RMS هر ووفر بررسی میکنه.
جمعبندی آموزش اهمبندی ساب
برای اهمبندی صحیح، اول مشخص کنید ساب تککویله یا دوکویل. بعد امپدانس هر کویل، تعداد سابها و حداقل اهم قابلتحمل آمپلیفایر رو بررسی کنید.
قانون اصلی ساده است:
- در اتصال سری، اهمها با هم جمع میشن.
- در اتصال موازی، اهم نهایی کاهش پیدا میکنه.
- ساب D1 روی ۰٫۵ یا ۲ اهم بسته میشه.
- ساب D2 روی ۱ یا ۴ اهم بسته میشه.
- ساب D4 روی ۲ یا ۸ اهم بسته میشه.
- پایینترین اهم همیشه بهترین انتخاب نیست.
- هر دو کویل ساب دوکویل باید در مدار قرار بگیرند.
- بار نهایی نباید پایینتر از حد مجاز آمپلیفایر باشه.
قبل از خرید یا سیمکشی، مدل دقیق ساب و آمپلیفایر رو کنار هم بررسی کنید. یک اشتباه کوچک در تشخیص D1، D2 یا D4 میتونه بار نهایی سیستم رو چند برابر تغییر بده.
برای بررسی اهمبندی متناسب با مدل ساب، تعداد سابها و آمپلیفایر میتونید مشخصات تجهیزات رو در اختیار کارشناسان آلفارد سیستم قم قرار بدید تا قبل از نصب، بار نهایی و توان موردنیاز دقیق محاسبه بشه.
سؤالات متداول
ساب D2 را روی چند اهم میتوان بست؟
یک ساب دوکویل D2 با موازی کردن کویلها روی یک اهم و با سری کردن اونها روی چهار اهم بسته میشه.
ساب D4 روی یک اهم بسته میشود؟
یک عدد ساب D4 بهتنهایی روی یک اهم بسته نمیشه. حالتهای معمول اون دو اهم در اتصال موازی و هشت اهم در اتصال سریه. برای رسیدن به یک اهم معمولاً به دو ساب D4 نیاز دارید که هر چهار کویل موازی بشن.
دو ساب D2 روی چند اهم بسته میشوند؟
دو ساب D2 میتونن بسته به سیمکشی روی نیم، دو یا هشت اهم قرار بگیرن. رایجترین حالتها نیم اهم یا دو اهم هستند.
دو ساب D4 روی چند اهم بسته میشوند؟
دو ساب D4 میتونن روی یک، چهار یا شانزده اهم سیمکشی بشن. برای آمپلیفایر یک اهم استیبل، معمولاً هر چهار کویل موازی میشن.
آیا میتوان فقط یک کویل ساب دوکویل را وصل کرد؟
در نصب معمول توصیه نمیشه. سازندگان سابهای DVC معمولاً تأکید میکنند که هر دو کویل باید در مدار قرار بگیرند. استفاده از یک کویل ممکنه توان قابلتحمل و رفتار ساب رو تغییر بده.
اتصال سری بهتر است یا موازی؟
هیچکدوم همیشه بهتر نیست. اتصال مناسب به امپدانس کویلها، تعداد سابها، توان آمپلیفایر و حداقل اهم مجاز اون بستگی داره.
اگر اهم ساب از آمپلیفایر بیشتر باشد چه میشود؟
معمولاً آمپلیفایر توان کمتری تحویل میده، اما این حالت نسبت به اتصال بار پایینتر از حد مجاز خطر کمتری داره. بااینحال باید توان خروجی برای راهاندازی مناسب ساب کافی باشه.
اگر اهم ساب کمتر از حد مجاز آمپلیفایر باشد چه میشود؟
آمپلیفایر ممکنه بیشازحد داغ بشه، وارد Protect بشه، صدا قطع و وصل بشه یا در استفاده ادامهدار آسیب ببینه.
از کجا بفهمیم ساب D1، D2 یا D4 است؟
مدل و امپدانس معمولاً روی برچسب مگنت، کارتن یا صفحه مشخصات محصول نوشته شده. میتونید هر کویل رو جداگانه با مولتیمتر هم بررسی کنید.